دانشگاه آزاد اسلامي
واحد علوم و تحقيقات هرمزگان
پايان نامه کارشناسي ارشد M.A رشته: تربيت بدني وعلوم ورزشي
گرايش: مديريت ورزشي
موضوع:
نقش حمايت اجتماعي در نحوه گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني در پسران جوان شهر يزد
استاد راهنما:
دکتر سيد محمد علي ميرحسيني
استاد مشاور:
دکتر احمد ترک فر
نگارنده:
حسين اعتصام
سال تحصيلي: 93-1392

سپاس و ستايش، ايزد منان را که سخنوران در ستودن او بمانند و شمارندگان، شمردن نعمت هاي او ندانند و کوشندگان، حق او را گزاردن نتوانند. آفريدگاري که هستي مان بخشيد، خويشتن را به ما شناساند، درهاي علم را بر ما گشود، به همنشيني رهروان دانش مفتخرمان نمود و فرصتي عطا فرمود تا بدان، بنده خويش را در طريق علم و معرفت بيازمايد.
با امتنان بيکران از استاد انديشمند، جناب آقاي دکتر سيد محمد علي ميرحسيني، که در کمال صبوري با مهرباني و فروتني، زحمت راهنمايي اين پايان نامه را بر عهده گرفتند و مسلماً بدون مساعدت هاي بي شائبه ايشان، تأمين اين پايان نامه غيرممکن بود.
قدرداني و سپاس صميمانه خدمت استاد عاليقدر، جناب آقاي دکتر احمد ترک فر، مديريت محترم گروه، که زحمت مشاوره پايان نامه را متقبل شدند.
از استاد فرزانه، سرکار خانم دکتر ليلا جمشيديان، که امر قضاوت اين پايان نامه را پذيرفتند و راهنمايي و ارشاد فرمودند، متشکرم.
باشد که بتوانم بخشي از زحمات آنان را بدين وسيله جبران نمايم.

اين پايان نامه را ضمن تشکر و سپاس بي نهايت و در کمال افتخار تقديم مي نمايم به :
ساحت مقدس حضرت ولي عصر (عج).
محضر ارزشمند پدرم، استوارترين تکيه گاهم؛ بزرگمردي که با فداکاري، انسانيت، سخاوت، سکوت و مهرباني اش در تمام عرصه هاي زندگي، يار و ياوري بي چشم داشت و روشنگر راه من در سختي ها و مشکلات بوده و چگونه زيستن را به من آموخته است.
کسي که تار مويي از او به پاي من سياه نماند؛ مادرم، معلم دلسوزي که همواره بر کوتاهي و درشتي من قلم عفو کشيده ، کريمانه از کنار غفلت هايم گذشته ، در دوران زندگيم تلاش هاي محبت آميز بي شماري نثار من داشته ، ازخود گذشتگي را به من آموخته و من زندگي خود را مديون مهر و عطوفت او مي دانم.
اسوه ي صبر و تحمل، همسر بزرگوار و مهربانم، که نشانه بارز لطف الهي در زندگي من است؛ همدلي که مرا در راه رسيدن به اهدافم ياري مي رساند، و در تمام طول تحصيل همواره همراه و همگام من بوده و مشکلات را برايم آسان نموده و با قلبي آکنده از عشق و معرفت، محيطي سرشار از آرامش، آسايش، سلامت و امنيت فراهم آورده است.
آنان که نفس خيرشان و دعاي روح پرورشان بدرقه ي راهم بود و بودنشان تاج افتخاري است بر سرم و نامشان دليلي است بر بودنم.
فهرست مطالب

عنوان صفحه
چکيده1
فصل اول2
1-1- مقدمه3
1-2- بيان مسأله تحقيق4
1-3- ضرورت و اهميت تحقيق6
1-4- اهداف تحقيق8
1-4-1- هدف کلي8
1-4-2- اهداف ويژه8
1-5- فرضيه هاي تحقيق9
1-5-1- فرضيه اصلي9
1-5-2- فرضيه هاي فرعي9
1-6- سؤال هاي تحقيق10
1-7- پيش فرض هاي تحقيق10
1-8- تعاريف مفهومي و عملياتي واژه هاي تحقيق11
1-8-1- حمايت اجتماعي11
1-8-2- فعاليت بدني در اوقات فراغت11
فصل دوم12
مقدمه13
2-1- اوقات فراغت13
2-1-1- ديدگاه هاي اوقات فراغت29
2-1-2- کارکردهاي اوقات فراغت31
2-2- فعاليت بدني و ورزش در اوقات فراغت37
2-3- حمايت اجتماعي42
2-4- پيشينه تحقيق50
فصل سوم59
مقدمه60
3-1- روش پژوهش60
3-2- جامعه آماري60
3-3- شيوه برآورد حجم نمونه و روش نمونه گيري61
3-4- شيوة جمع آوري اطلاعات61
3-5- ابزار اندازه گيري تحقيق61
3-6- پايايي و روايي ابزار اندازه گيري62
3-7- روش‌هاي تجزيه و تحليل داده ها62
3-8- محدوديت هاي تحقيق62
3-8-1- محدوديت هاي اعمال شده توسط محقق62
3-8-2- محدوديت هاي خارج از کنترل محقق:63
3-9- ملاحظات اخلاقي تحقيق63
فصل چهارم64
مقدمه65
4-1- تحليل توصيفي داده ها65
4-1-1- توصيف آزمودني ها بر حسب مدرک تحصيلي65
4-1-2- توصيف آزمودني ها بر حسب سن66
4-1-3- توصيف آزمودني ها بر حسب تعداد افراد خانواده67
4-1-4- توصيف اعضايي از خانواده که ورزش مي کنند68
4-1-5- توصيف آزمودني ها بر حسب ميزان فعاليت ورزشي در اوقات فراغت69
4-1-6- توصيف آزمودني ها بر حسب ميزان ساعات صرف شده جهت فعاليت ورزشي در اوقات فراغت در يک ماه گذشته69
4-1-7- توصيف آزمودني ها با توجه به ميزان فعاليت ورزشي در يک ماه گذشته70
4-2- تحليل استنباطي داده هاي تحقيق71
فصل پنجم78
مقدمه79
5-1- يافته هاي پژوهش79
5-2- بحث و بررسي80
5-3- پيشنهادات82
5-3-1- پيشنهادهاي کاربردي82
5-3-2- پيشنهادهاي پژوهشي83
منابع84
منابع فارسي85
منابع غير فارسي91
پيوست ها97

فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 4-1: فراواني مطلق و فراواني درصدي براي متغير مدرک تحصيلي57
جدول 4-2: فراواني مطلق و فراواني درصدي براي متغير گروه سني58
جدول 4-3: فراواني مطلق و فراواني درصدي براي متغير تعداد افراد خانواده59
جدول 4-4: فراواني مطلق و فراواني درصدي براي متغير افراد ورزشکار خانواده60
جدول 4-5: فراواني مطلق و فراواني درصدي براي متغير ميزان فعاليت ورزشي در اوقات فراغت61
جدول 4-6: فراواني مطلق و فراواني درصدي براي متغير ميزان فعاليت ورزشي در اوقات فراغت62
جدول 4-7: فراواني مطلق و فراواني درصدي براي متغير فعاليت ورزشي63
جدول4-8 : نتايج آزمون مقايسه ميانگين متغير حمايت والدين در دو گروه65
جدول4-9: نتايج آزمون مقايسه ميانگين متغير حمايت دوستان در دو گروه65
جدول 4-10: نتايج آزمون کاي اسکوئر براي بررسي مدل لجستيک66
جدول 4-11 : نتايج تشکيل مدل رگرسيون لجستيک براي متغيرهاي حمايت عاطفي، حمايت اطلاعاتي و حمايت مادي دوستان66
جدول 4-12: نتايج آزمون کاي اسکوئر براي بررسي مدل لجستيک67
جدول 4-13 : نتايج تشکيل مدل رگرسيون لجستيک براي متغيرهاي حمايت عاطفي، حمايت اطلاعاتي و حمايت مادي والدين68
جدول 4-14 : نتايج تشکيل مدل رگرسيون لجستيک براي متغيرهاي حمايت عاطفي، حمايت اطلاعاتي و حمايت مادي والدين68
جدول 4-15: نتايج آزمون کاي اسکوئر براي بررسي مدل لجستيک69
جدول 4-16 : نتايج تشکيل مدل رگرسيون لجستيک براي متغيرهاي حمايت عاطفي، حمايت اطلاعاتي و حمايت مادي دوستان69
جدول 4-17 : نتايج تشکيل مدل رگرسيون لجستيک براي متغيرهاي حمايت عاطفي، حمايت اطلاعاتي و حمايت مادي والدين70

فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار4-1 : فراواني درصدي براي متغير مدرک تحصيلي65
نمودار 4-2: فراواني درصدي براي متغير گروه سني66
نمودار 4-3 : فراواني درصدي براي متغير تعداد افراد خانواده67
نمودار4-4: فراواني درصدي براي متغير افراد ورزشکار خانواده68
نمودار4-5: فراواني درصدي براي متغير ميزان فعاليت ورزشي در اوقات فراغت69
نمودار 4-6: فراواني درصدي براي متغير ميزان فعاليت ورزشي در اوقات فراغت در يک ماه گذشته70
نمودار4-7: فراواني درصدي براي متغير فعاليت ورزشي71

اظهار نامه

اينجانب حسين اعتصام دانشجوي کارشناسي ارشد رشته تربيت بدني و علوم ورزشي گرايش مديريت ورزشي به شماره دانشجويي 891240772 تأييد مي نمايم که کليه نتايج اين پايان نامه حاصل کار اينجانب و بدون هرگونه دخل و تصرف است و مورد نسخه برداري شده از آثار ديگران را با ذکر کامل مشخصات منبع ذکر نموده ام. در صورت اثبات خلاف مندرجات فوق به تشخيص دانشگاه مطابق با ضوابط و مقررات حاکم (قانون حمايت از مولفان و محققان و قانون ترجمه و تکثير کتب و نشريات و آثار صوتي، ضوابط و مقررات آموزشي، پژوهشي و انضباطي) با اينجانب رفتار خواهد شد و حق هرگونه اعتراض در خصوص احقاق حقوق مکتسب و تشخيص و تعيين تخلف و مجازات را از خويش سلب مي کنم. در ضمن مسئوليت هرگونه پاسخگويي به اشخاص اعم از حقيقي و حقوقي و مراجع ذي صلاح (اعم از اداري و قضايي) به عهده اينجانب خواهد بود و دانشگاه هيچگونه مسئوليتي در اين خصوص نخواهد داشت.

نام و نام خانوادگي: حسين اعتصام
امضاء و تاريخ: / / 1392

تأييديه

بدينوسيله تأييد مي نمايم پايان نامه “نقش حمايت اجتماعي در نحوه گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني در پسران جوان شهر يزد” دفاع شده توسط آقاي حسين اعتصام دانشجوي کارشناسي ارشد رشته تربيت بدني و علوم ورزشي گرايش مديريت ورزشي تحت راهنمايي اينجانب صورت گرفته و مطالب ارائه شده در اين پايان نامه حاصل کار وي بوده و بدون هرگونه دخل و تصرف است و موارد نسخه برداري شده از آثار ديگران با ذکر کامل مشخصات منبع ذکر شده است.

نام و نام خانوادگي استاد راهنما: دکتر سيد محمد علي ميرحسيني
امضاء و تاريخ: / /1392

تاييديه هيات داوران جلسه دفاع
گروه تخصصي: تربيت بدني و علوم ورزشي
نام و نام خانوادگي دانشجو: حسين اعتصام
عنوان پايان نامه:
“نقش حمايت اجتماعي در نحوه گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني در پسران جوان شهر يزد”
تاريخ دفاع:
رشته: تربيت بدني و علوم ورزشي
گرايش: مديريت ورزشي

رديفنام و نام خانوادگيسمتمرتبه دانشگاهيدانشگاه يا
موسسه محل خدمتامضاء

معاون پژوهشي
دانشگاه آزاد اسلامي
واحد علوم تحقيقات هرمزگان

چکيده
پژوهش حاضر با هدف تعيين نقش حمايت اجتماعي در نحوه گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني در پسران جوان شهر يزد انجام شد. روش پژوهش به صورت توصيفي- تحليلي از نوع مقطعي مي باشد. جامعه آماري اين تحقيق کليه مردان جوان بين 15 تا 24 سال شهر يزد بود. حجم نمونه با استفاده از جدول مورگان و با احتساب افت آزمودني تعداد 382 نفر مشخص شد، که به روش نمونه گيري تصادفي خوشه اي و با رعايت سهم جوانان هر محله انتخاب شدند. شيوه جمع آوري اطلاعات از طريق پرسشنامه محقق ساخته بود که ميزان پايايي آن براي متغيرهاي حمايت اجتماعي والدين و دوستان به ترتيب 78/0 و 83/0 بدست آمد. پرسشنامه به صورت حضوري در اختيار آزمودني ها قرار گرفت. پس از تجزيه و تحليل داده هاي جمع آوري شده، نتايج زير بدست آمد:
* بين حمايت والدين و نحوه ي گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني در پسران جوان شهر يزد در سطح اطمينان 99% ، ارتباط معني داري وجود دارد.
* بين حمايت دوستان و نحوه ي گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني در پسران جوان شهر يزد در سطح اطمينان 99% ، ارتباط معني داري وجود دارد.
* متغير حمايت اجتماعي والدين در نحوه گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني در پسران جوان شهر يزد تأثير معني دار دارد و بخت فعاليت بدني را به اندازه 09/1 برابر افزايش مي دهد.
* متغير حمايت اجتماعي دوستان در نحوه گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني در پسران جوان شهر يزد تأثير معني دار دارد و بخت فعاليت بدني را به اندازه 13/1 برابر افزايش مي دهد.
* متغيرهاي حمايت عاطفي، حمايت اطلاعاتي و حمايت مادي والدين در نحوه گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني در پسران جوان شهر يزد تأثير معني دار دارند و حمايت اطلاعاتي والدين با ضريب رگرسيوني براي بخت فعاليت به اندازه 210/1 بيشترين تأثير را روي فعاليت ورزشي جوانان دارد.
* متغيرهاي حمايت عاطفي، حمايت اطلاعاتي و حمايت مادي دوستان در نحوه گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني در پسران جوان شهر يزد تأثير معني دار دارند و حمايت عاطفي دوستان با ضريب رگرسيوني براي بخت فعاليت به اندازه 236/1 بيشترين تأثير را روي فعاليت ورزشي جوانان دارد.
کلمات کليدي: حمايت اجتماعي، اوقات فراغت، فعاليت بدني.

فصل اول
کليات تحقيق

1-1- مقدمه
تحولات و دگرگوني هاي سريع صنعتي با پيامد هاي اجتماعي و اقتصادي فراواني همراه بود و تأثيرات مهمي بر چگونگي گذراندن اوقات فراغت مردم بر جاي گذاشت. به عنوان مثال، مکانيزه شدن صنايع و ايجاد امکانات رفاهي و نظاير آن موجب تغيير سبک زندگي مردم از قبيل کوچکتر شدن ابعاد خانواده و تغيير روابط افراد با يکديگر شده در حاليکه در گذشته، روابط همبستگي و خانوادگي افراد با يکديگر نقش بارزي در گذراندن اوقات فراغت مردم داشت. علاوه بر اين مکانيزه شدن وسايل رفت و آمد، ظهور سينما و اختراع تلويزيون نيز اوقات فراغت انسان ها را تحت تأثير قرار داد. با اين حال، پيشرفت تکنيک تنها عامل نبوده و احتياجات اجتماعي، روابط ميان قدرت هاي اجتماعي، زمان و محيط اجتماعي و اقتصادي هم بر ميزان زمان آزاد و انتخاب نوع امکانات فراغتي به شدت اثر گذاشته است. تحول ديگر، اهميت خاصي است که اوقات فراغت در حيات فردي و اجتماعي احراز کرده است. چنانکه زمان کار از زمان فراغت به کلي جدا شده و اوقات فراغت ارزش ذاتي پيدا کرده است. بدين ترتيب از مشخصات اساسي فراغت در جهان کنوني آن است که ديگر تنها به طبقات ممتاز جامعه اختصاص ندارد و به همه ي طبقات تعميم يافته است (بيوک آقازاده، 1385). موضوع اوقات فراغت و نحوه ي گذراندن آن خصوصاً براي گروه سني جوان از اهميت فوق العاده اي برخوردار است، چرا که علاوه بر گذراندن فرصت هاي فراغت به گونه اي مفيد و مفرح، مسائل تربيتي و جامعه اي نيز مطرح است که بايد بدان به صورت ويژه اي نگريست. کشور ايران به عنوان يکي از جوان ترين کشورهاي دنيا بايد حساسيت خاصي در اين زمينه داشته باشد. استان يزد با جمعيتي بالغ بر يک ميليون نفر که يک چهارم آنها را جوانان تشکيل مي دهند و شهر يزد با جمعيت تقريبي 500 هزار نفر که از اين تعداد، 62 هزار نفر آن را مردان جوان شامل مي شوند، پرداختن به اين موضوع را مهم جلوه مي دهد. اوقات فراغت براي کمک به حفظ ميراث فرهنگي و ايجاد ضابطه براي جامعه ي ايده آل از لحاظ رفاه و نحوه ي ابراز هيجانات، ارتقاء سطح روابط انساني، بهبود مهارت هاي اجتماعي، تجربيات گروهي، تهذيب عادات و آداب و رسوم و …. نقشي با اهميت و غير قابل انکار دارد. تحقيقات و پژوهش هاي مختلف در زمينه ي اوقات فراغت و عوامل تأثير گذار بر آن، گواهي بر اين ادعاست.

1-2- بيان مسأله تحقيق
اوقات فراغت و نحوه گذراندن آن از مباحث تازه اي است که پس از انقلاب صنعتي و رشد صنايع و فن آوري، توجه جامعه شناسان را برانگيخته و به موضوعي مهم در حوزه جامعه شناسي بدل شده است (فکوهي و انصاري، 1382). اوقات فراغت، فعاليتي است که اعضاي جامعه فارغ از اجبارهاي محيط و الزامات زندگي از طريق آن استعدادهاي خود را توسعه بخشيده، شخصيت خود را گسترش مي دهند. چگونگي گذراندن اوقات فراغت بازتابي از شرايط اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي هر جامعه است که استفاده مطلوب از اين اوقات مي تواند تأثير درخور توجهي در بهبود کيفيت زندگي اجتماعي و اقتصادي افراد جامعه داشته باشد (ابراهيمي و همکاران، 1390). اوقات فراغت به عواملي چون سن، شغل، ميزان تحصيلات، علاقه مندي، وضعيت درآمد، محل زندگي و کثيري از متغيرهاي ديگر بستگي دارد. فراغت مي تواند نقش نيرومند و در عين حال دوگانه اي در تحول سطح فرهنگي جامعه داشته باشد. به اين معنا که مي تواند در ارتباط با نيازهاي فکري و عملي انسان، سازگاري و ناسازگاري اجتماعي و پيشرفت يا واپسماندگي فرهنگي را سبب شود (آبکار، 1385). فراغت شامل فعاليت هايي جدا از اجبارهاي شغلي، خانوادگي و اجتماعي است که در آن فرد فقط به ميل خود عمل مي کند؛ در نتيجه فراغت، کار يا بيکاري نيست بلکه يک تجربه با ارزش زندگي است و به قول ارسطو، فراغت جديد ترين مشغله انسان است.
يکي از روش هايي که مي تواند اوقات فراغت افراد جامعه را زير پوشش قرار دهد و بسياري از ضعف ها و کمبودهاي جسماني و رواني را رفع و درمان کند، ورزش و تفريحات سالم است. تربيت بدني و ورزش گذشته از جبران ضعف ها و حفظ تندرستي، افراد را براي زندگي، تلاش و اهداف مشترک آماده مي سازد. ورزش به عنوان يکي از روش هاي گذران اوقات فراغت، در جذب ارزش هاي فرهنگي مؤثر است. از ديدگاه جامعه شناسي، گذران اوقات فراغت با ورزش از غير پويا شدن و به انحراف رفتن توانايي هاي افراد جامعه به ويژه جوانان جلوگيري مي کند و در مقابل، قابليت توليد و بهره وري آنها در قالب هاي مختلف اجتماعي و اقتصادي را هرچه بيشتر تقويت مي نمايد (عبدلي، 1386). فعاليت بدني و ورزش اگر به طور اصولي و بر اساس يک برنامه منظم و صحيح استفاده شود در تحقق بسياري از نيازهاي مهم دوران جواني، شناخت زندگي سالم و اصلاح يا جلوگيري از رفتارهاي انحرافي نقش مؤثري مي تواند داشته باشد.
انسان موجودي اجتماعي است و در طول حيات خويش نيازمند همنوعان خود است. اين نيازمندي از جنبه هاي مختلف و به صورت هاي متفاوتي قابل مشاهده است. شايد به دور از واقعيت نباشد که بگوييم هستي انسان در گرو ارتباطات و تعاملات اجتماعي است و در غياب اين روابط اجتماعي او محکوم به فناست.
انسان از زمان تولد در ميان شبکه اي از روابط متقابل اجتماعي به سر مي برد، با کنش هاي متقابلش ميراث جامعه را به خود جذب مي کند و به فراخور تغيير آن نيز دگرگون مي گردد (هومن و ليوارجاني، 1387). حمايت اجتماعي يک نياز اساسي براي فرد به شمار مي رود که موجب تصور مثبت از خود، پذيرش خود و احساس ارزشمندي مي گردد که تمام اين ها به فرد فرصت خود شکوفايي مي دهد (مازلو1، 1954).
در متون روان شناسي مفهوم حمايت اجتماعي به صورت هاي متفاوتي تعريف شده است؛ مفهوم حمايت اجتماعي مي تواند به بهترين صورت به عنوان شرکت فعال اشخاص با اهميت در کوشش هايي که شخص براي غلبه بر فشار رواني انجام مي دهد، فهميده شود (تويتس2، 1986). حمايت اجتماعي رفتارهايي مبني بر ادراک فرد از اينکه مورد محبت، علاقه و ارزشمندي براي ديگران است و همچنين به عنوان حضور افرادي که آمادگي همکاري و مساعدت به فرد را در موقعيت هاي خاص دارند، مي باشد (ساراسون3 و همکاران ، 1987). حمايت اجتماعي، کمک يا حمايت از جانب افرادي نظير دوستان، خانواده، همسايه ها، همکاران و غيره مي باشد که مي تواند به صورت کمک هاي مادي و يا شامل ياد آوري هايي مبني بر اينکه شخص يک موجود با ارزش و محترم است باشد (ديماتو4، 1991).
بر پايه الگوي ويس (1974)، شش شرط متکي بر روابط اجتماعي شامل راهنمايي، پيوند با ديگران، بها دادن، وابستگي، انسجام اجتماعي، فرصت براي جلب نظر و تشويق مي تواند منجر به افزايش حمايت اجتماعي شود (ويس5، 1974؛ کي6 و همکاران، 2003؛ بن آري و گيل7، 2004). رايج ترين طبقه بندي حمايت اجتماعي مي تواند شامل حمايت عاطفي، اطلاعاتي و ابزاري باشد. حمايت عاطفي شامل دوست داشتن و عشق ورزيدن به فرد، پذيرفتن فرد و احترام گذاشتن به اوست. کمک ملموس کالايي و يا خدماتي نيز تحت عنوان حمايت ابزاري ناميده شده و دادن اطلاعات و آگاهي به افراد در زمان بروز استرس هاي جسمي و رواني را حمايت اطلاعاتي گويند (زمان زاده و همکاران، 1386). حمايت اجتماعي در پنج مقوله حمايت عاطفي، ارزش يابانه، ابزاري يا ملموس، اطلاعاتي، و شبکه اي دسته بندي مي شود (سارافينو8، 1998).
يکي از عواملي که بر نوع انتخاب افراد در چگونگي صرف وقت در هنگام فراغت تأثير مي گذارد، شامل عوامل محيط و شرايط مرتبط مي شود که فرد در آن قرار دارد. تحقيقات تجربي ارتباط بين حمايت اجتماعي و فعاليت مثبت بهداشتي (تمرينات بدني، تغذيه، استراحت، اجتناب از مصرف مواد و ارتقاي سلامت) در جوانان را تأييد کرده است. به طور مثال تحقيقات اسنايدر و اسپريتزر9 (1989) نشان داد که والدين و همسالان علاقه به ورزش و تمرين را در فرد تقويت مي کنند و آشکارا بر مشارکت فرد در ورزش تأثير مي گذارند. همچنين ايلر10 و همکاران در سال 1997 طي تحقيقي نشان دادند که حمايت اعضاي خانواده، همسر و حمايت دوستان، نقش مهمي را در مشارکت ورزشي ايفا مي نمايد. رفتار جوانان محصول شرايط خانوادگي، روابط با گروه همسالان، نظام آموزش و پرورش کشور و به طور خلاصه تحت تأثير حمايت اجتماعي مي باشد و از آنجايي که جوانان سرمايه هاي آينده و عامل تعيين کننده سرنوشت جوامع مي باشند، پرداختن به موضوع اوقات فراغت آنان هم در بهبود اجتماع و داشتن زندگي سالم مؤثر خواهد بود. بنابراين، در اين پژوهش اين سؤال مطرح مي شود که حمايت اجتماعي چه نقشي در نحوه ي گذراندن اوقات فراغت جوانان خواهد داشت؟

1-3- ضرورت و اهميت تحقيق
هرچه به تمدن کنوني يا تمدن صنعتي نزديک تر شده ايم، مقوله اوقات فراغت به عنوان يک نياز خاص جوامع بشري نمايان تر شده است، تا حدي که بعضي تمدن امروز را تمدن فراغت نام نهاده اند. اوقات فراغت به گروه ويژه اي اختصاص ندارد و در ميان اقشار متفاوت جامعه، گروه هاي مختلف جنسي، سني و غيره متفاوت است و از سنين کودکي شروع شده تا هنگام پيري و بازنشستگي تداوم پيدا مي کند (ابراهيمي و همکاران، 1390). اوقات فراغت و نحوه گذران آن يکي از شاخص هاي اساسي سبک زندگي به شمار مي رود و به بيان ديگر شيوه زندگي افراد معمولاً در گذران اوقات فراغت آنها نمود مي يابد؛ اوقات فراغت درزندگي ما نقشي مهم دارد و مانند هر نهاد ديگري، داراي کارکرد هاي اجتماعي است. از مهمترين کارکرد هاي اين نهاد، غني ساختن کيفيت زندگي، رشد ابعاد مختلف فردي و پيشگيري از استفاده هاي ضد اجتماعي و بزهکارانه از وقت آزاد است (اردکانيان، 1389). يکي از مسائل مهمي که در زندگي همه ما انسان ها و در کنار کار و فعاليت هاي روزانه از اهم?ت و?ژه اي برخوردار است اوقات فراغت و چگونگ? گذران ا?ن اوقات در زمان ب?کاري است. البته شا?د ا?ن مقوله از نظر بس?اري از افراد چندان مهم و با ارزش تلق? نشود، اما به جرأت مي توان گفت همان طور که نوع شغل و م?زان دقت و توجه افراد به شغلشان در زمان انجام آن مي تواند باعث رشد و توسعه جامعه شود، به همان نسبت چگونگ? گذران اوقات فراغت و اختصاص دادن زمان? خاص به شکل درست و منطق? به ا?ن اوقات هم مي تواند در جاي خود باعث رشد و ارتقاي تک تک افراد در زندگ? شخص? و اجتماع? شود، به شرط? که اشخاص تعر?ف درست? از ا?ن اوقات داشته باشند.
فعاليت بدني همواره جزء مکملي از زندگي فرد و خانواده در طي اعصار و تمدن هاي گوناگون انسان بوده و هست. فعاليت بدني در ارتباطات خانوادگي و فعاليت هاي گوناگون زندگي اجتماعي سهم بسزايي داشته و از رهگذر فعاليت هاي تفريحي و اوقات فراغت و برگزاري مراسم آئيني چند منظوره، براي اعضاي خانواده خرسندي و لذت و شادي به ارمغان آورده است و نيز براي ايجاد امنيت و آسايش رواني و اجتماعي براي افراد و جوامع و تأمين بهداشت و سلامتي و زندگي سالم (به عنوان يکي از دستاوردهاي فعاليت بدني) تأثير ارزنده اي گذاشته است (فتحي، 1388). مشارکت افراد در فعاليت هاي ورزشي، زماني ادامه پيدا مي کند که فعاليت بدني با حمايت اجتماعي همراه باشد (راولند و فريدسون11، 1994).
بررسي ها نشان داده اند که نحوه مشارکت افراد با زمينه هاي اجتماعي- فرهنگي گوناگون، در فعاليت هاي ورزشي متفاوت مي باشد. آنها بر حسب اينکه در چه شرايط اجتماعي- فرهنگي، جامعه پذير شده باشند از نرخ هاي متفاوتي از مشارکت در فعاليت هاي بدني برخوردارند (ساليس12 و ديگران، 1987). يافته هاي پژوهشي حاکي از اين است که بين مشارکت در اوقات فراغت در دوره نوجواني و جواني با پرداختن به فعاليت هاي مشابه در دوره هاي بعدي زندگي ارتباط وجود دارد. در واقع نوعي استمرار در رفتار مربوط به اوقات فراغت در زندگي وجود دارد و لذت بردن، تفريح و داشتن اوقات فراغت يکي از نيازهاي اساسي دوره جواني است که مي تواند در بهبود کيفيت زندگي و رفتار تأثير زيادي داشته باشد (اسنايدر و اسپريتزر13، 1989؛ منل و کليبر14، 1998).
وجود حمايت اجتماعي تأثير مستقيم بر سلامت رواني دارد (گانستر و ويکتور15، 1988). حمايت اجتماعي تعهدات متقابلي را پديد مي آورد که در آن شخص احساس دوست داشته شدن، مراقبت، عزت نفس و ارزشمند بودن دارد (کوبزانسکي و همکاران16، 2000). حمايت اجتماعي نقش مهم و مؤثري در حفظ سلامتي افراد جامعه بازي مي کند و اثر مستقيم و مثبتي بر افسردگي، اضطراب و امراض جسماني، همچنين رضايت شغلي افراد و جذب و حفظ آنها دارد (حاجبي و فريد نيا، 1388 و رستگار خالد، 1383).
پژوهش هاي متعددي ثابت کرده اند که هرچه ميزان حمايت اجتماعي افزايش يابد، سطح سلامتي نيز افزايش پيدا مي کند و بالعکس. بنابراين، داشتن سلامتي مشروط به داشتن حمايت اجتماعي است (قدسي، 1382).
تحقيقات بر روي ابعاد مختلف اوقات فراغت و چگونگي گذراندن آن و عوامل متأثر از آن، در ايران و کشورهاي خارجي داراي سابقه ي طولاني و گستردگي نسبتاً وسيعي مي باشد. در مطالعات اوقات فراغت در ايران، بيشتر ميزان و چگونگي گذراندن آن بررسي شده است. امروزه محققان و دانشمنداني که در زمينه ي اوقات فراغت پژوهش مي کنند، بيشتر به محصولات مصرفي، وسايل سرگرم کننده ارتباط جمعي و ميزان گذراندن اوقات فراغت با آنها مي پردازند و کمتر به تأثير ابعاد اجتماعي مختلف و نقش مهم آن ها در زندگي و سپس در اوقات فراغت پرداخته مي شود. تجربه ي مطالعاتي در زمينه ي حمايت اجتماعي در خارج از کشور، قابل انطباق با ايران نيست و لازم است که در کشور ايران مطالعات گسترده تري بر روي اين موضوع صورت گيرد. در ايران تقريباً هيچ پژوهشي به طور خاص به موضوع نقش حمايت اجتماعي در نحوه ي گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني و ورزش نپرداخته است. مطالعات انجام شده بيشتر، حمايت اجتماعي را در حوزه ي بيماري، سلامت، مشکلات زنان، سالمندان و معتادان بررسي کرده و پا را از اين متغيرها فراتر نگذاشته اند.
شهر يزد داراي زمينه هاي تاريخي، سياسي و اجتماعي- فرهنگي منحصر به فردي است. از آنجا که اين شهر داراي ساختار جمعيتي جوان است و مسائل جوانان در اين شهر در حال افزايش مي باشد و مهم است که تحقيقات مختلف در زمينه اوقات فراغت و ابعاد گوناگون در اين موضوع مورد بررسي قرار گيرد، نتايج اين تحقيق مي تواند در جهت تعيين سياست گذاري هاي ورزش در اوقات فراغت براي مديران سازمان آموزش و پرورش، دانشگاه ها، شهرداري ها و ادارات ورزش و جوانان مفيد و سودمند باشد.

1-4- اهداف تحقيق
1-4-1- هدف کلي
نقش حمايت اجتماعي در نحوه گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني در پسران جوان شهر يزد.
1-4-2- اهداف ويژه
1- مقايسه ميزان حمايت اجتماعي والدين در نحوه گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني در پسران جوان شهر يزد.
2- مقايسه ميزان حمايت اجتماعي دوستان در نحوه گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني در پسران جوان شهر يزد.
3- تعيين سهم بعد حمايت والدين در پيش بيني نحوه گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني در پسران جوان شهر يزد.
4- تعيين سهم بعد حمايت دوستان در پيش بيني نحوه گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني در پسران جوان شهر يزد.
5- تعيين سهم هر يک از ابعاد حمايت اجتماعي والدين در پيش بيني نحوه گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني در پسران جوان شهر يزد.
6- تعيين سهم هر يک از ابعاد حمايت اجتماعي دوستان در پيش بيني نحوه گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني در پسران جوان شهر يزد.
1-5- فرضيه هاي تحقيق
1-5-1- فرضيه اصلي
حمايت اجتماعي در نحوه گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني پسران جوان شهر يزد تأثير معني داري دارد.

1-5-2- فرضيه هاي فرعي
1- بين حمايت اجتماعي والدين در نحوه گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني در پسران جوان شهر يزد تفاوت معني دار وجود دارد.
2- بين حمايت اجتماعي دوستان در نحوه گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني در پسران جوان شهر يزد تفاوت معني دار وجود دارد.
3- حمايت اجتماعي والدين در نحوه گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني در پسران جوان شهر يزد تأثير معني داري دارد.
4- حمايت اجتماعي دوستان در نحوه گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني در پسران جوان شهر يزد تأثير معني داري دارد.
5- ابعاد حمايت اجتماعي والدين در نحوه گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني در پسران جوان شهر يزد تأثير معني داري دارد.
6- ابعاد حمايت اجتماعي دوستان در نحوه گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني در پسران جوان شهر يزد تأثير معني داري دارد.
1-6- سؤال هاي تحقيق
1- آيا حمايت اجتماعي والدين در نحوه گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني در پسران جوان شهر يزد تفاوت معني داري دارد؟
2- آيا حمايت اجتماعي دوستان در نحوه گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني در پسران جوان شهر يزد تفاوت معني داري دارد؟
3- ميزان سهم حمايت اجتماعي والدين در نحوه گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني در پسران جوان شهر يزد چقدر است؟
4- ميزان سهم حمايت اجتماعي دوستان در نحوه گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني در پسران جوان شهر يزد چقدر است؟
5- ميزان سهم ابعاد حمايت اجتماعي والدين در نحوه گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني در پسران جوان شهر يزد چقدر است؟
6- ميزان سهم ابعاد حمايت اجتماعي دوستان در نحوه گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت بدني در پسران جوان شهر يزد چقدر است؟
1-7- پيش فرض هاي تحقيق
1- آزمودني ها، برداشت يکنواختي از موارد پرسش نامه دارند.
2- همه پاسخ دهندگان با دقت و صداقت به پرسشنامه پاسخ مي دهند.
3- همه پاسخ دهندگان بدون تأثير از عوامل محيطي، به پرسشنامه پاسخ مي دهند.
4- پرسشنامه هاي مورد استفاده، دقيقاً متغيرهاي مورد نظر اين تحقيق را اندازه گيري مي کند.

1-8- تعاريف مفهومي و عملياتي واژه هاي تحقيق
1-8-1- حمايت اجتماعي
مفهومي: حمايت اجتماعي ميزان برخورداري از محبت، مساعدت و توجه اعضاي خانواده، دوستان و ساير افراد مي باشد (کوب17، 1976 و سارافينو18، 1998).
عملياتي: مجموع امتيازات کسب شده توسط آزمودني ها با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته حمايت اجتماعي در سؤالاتي که براي اندازه گيري ميزان حمايت اجتماعي والدين و دوستان در ابعاد عاطفي، مادي، اطلاعاتي طراحي شده است.

1-8-2- فعاليت بدني در اوقات فراغت
مفهومي: اوقات فراغت، مدت زماني است که فرد طي شبانه روز، فارغ از کارهاي الزامي و به ميل و انگيزه دروني خود، به انجام فعاليت هاي بدني و ورزشي مورد علاقه اش مي پردازد.
عملياتي: در اين تحقيق سؤالاتي در مورد چگونگي گذراندن اوقات فراغت با تأکيد بر فعاليت هاي بدني



قیمت: تومان


پاسخ دهید